نویسندگان: علی بهادری جهرمی؛ حسین بهادری جهرمی
چکیده:
توافقنامه بال ۳ با در نظر گرفتن اهمیت سرمایه و نقدینگی، با استانداردهای سختگیرانهتری نسبت به توافقنامههای قبلی، به منظور تقویت و استحکام مدیریت ریسک در نظام بانکی جهت مقابله با شرایط بحرانی منتشر شد. با وجود تفاوتهای موجود بین بانکهای متعارف و اسلامی از جهات مختلف، توافقنامه بال ۳ و نسخههای قبلی این توافقنامه، بین آنها تمایز قائل نشده است. از این رو برخی نهادهای بینالمللی، با استفاده از توافقنامههای بال، استانداردهای سرمایه را متناسب با شرایط بانکهای اسلامی طراحی کردهاند. یکی از ابزارهایی که از طریق آن امکان برآورده کردن الزامات سرمایهای در توافقنامه بال ۳ و تقویت سرمایه بانکها فراهم میشود، صکوک منطبق با بال ۳ است که انتشار آن، برای بانکهای اسلامی این امکان را فراهم میسازد که در عین تقویت سپر سرمایهای خود، سهم بازار اوراق بهادار اسلامی و عرضه آن در بازارهای جهانی را نیز افزایش دهند. یکی از چالشهای موجود در نظام بانکی کشور، پایین بودن نسبت کفایت سرمایه در بیشتر بانکها و مؤسسات اعتباری کشور در مقایسه با استانداردهای بینالمللی و حتی مقررات داخلی است. از این رو استفاده از ابزارهایی که بتواند به تقویت این نسبت کمک کند، میتواند در جهت ارتقای سلامت شبکه بانکی کشور مفید واقع شود. صکوک منطبق با بال ۳ که در این مقاله با عنوان اوراق سرمایه اسلامی (اسرا) برای شبکه بانکی کشور پیشنهاد شده است، از جمله این ابزارها است که میتواند با سررسید محدود یا نامحدود منتشر شود. در این مقاله ضمن بررسی تغییرات صورت گرفته در استانداردهای کفایت سرمایه در توافقنامه بال، به قابلیت اوراق سرمایه اسلامی (اسرا) و مزایای آن برای برآوردن استانداردهای بینالمللی کفایت سرمایه اشاره شده است. همچنین با بررسی ابعاد گوناگون فقهی در رابطه با این ابزار تلاش شده تا پیشنهادها و توصیههای سیاستی برای استفاده از این ابزار در جهت تقویت کفایت سرمایه شبکه بانکی مطرح گردد.
کلمات کلیدی: کفایت سرمایه؛ صکوک؛ اوراق سرمایه اسلامی؛ توافقنامه بال؛ اوراق بدون سررسید
